Schokdempers afstellen en onderhouden: zo rijdt je RC-auto beter
De schokdempers zijn een van de belangrijkste onderdelen van je RC-auto als het op rijgedrag aankomt. Ze bepalen hoe je auto landt na een sprong, hoeveel hij overhelt in een bocht en hoe goed de banden contact houden met de grond. Het goede nieuws: met een paar eenvoudige aanpassingen kan je het rijgedrag flink verbeteren.
In een eerder artikel bespraken we al hoe je de juiste schokolie kiest. Hier gaan we verder in op de rest van de afstelling en het onderhoud.
Veer en demper: twee verschillende taken
Een schokdemper bestaat uit twee delen die elk iets anders doen:
- De veer draagt het gewicht van de auto en bepaalt hoe stijf de ophanging is.
- De demper (olie en zuiger) bepaalt hoe snel de ophanging in- en uitveert.
Een veel gemaakte fout is proberen een te zachte veer te compenseren met dikkere olie. Dat werkt niet: de auto zakt nog steeds door, hij doet het alleen trager.
1. Rijhoogte instellen met voorspanning
Met de clips of de stelring boven op de veer verander je de voorspanning. Meer voorspanning brengt de auto hoger, maar maakt de veer niet stijver. Gebruik voorspanning dus enkel om de rijhoogte in te stellen.
Een handige vuistregel voor bashers en buggy's: laat de auto van ongeveer 20 cm hoogte op een vlakke ondergrond vallen. Hij moet na de landing terugkomen tot op de juiste hoogte, zonder na te veren. Meet de rijhoogte voor en achter en zorg dat links en rechts gelijk zijn.
2. Veren: zachter of stijver
- Zachtere veren geven meer grip op hobbelig terrein en laten de auto meer overhellen in bochten.
- Stijvere veren houden de auto vlakker in bochten en bij landingen, maar geven minder grip op ruw terrein.
Wil je dat je auto meer naar binnen stuurt? Maak dan de achterkant iets stijver of de voorkant iets zachter. Wil je meer stabiliteit? Doe het omgekeerde.
3. Montagepunten
De meeste auto's hebben meerdere gaatjes in de schokdempertoren en in de draagarm. Door de demper te verplaatsen verander je de hoek en de hefboom:
- Schuiner geplaatst (bovenaan meer naar binnen) wordt de ophanging zachter en progressiever. Meer grip, meer rolbeweging.
- Rechter geplaatst wordt de ophanging stijver en directer.
- Verder naar buiten op de draagarm maakt de ophanging stijver, meer naar binnen zachter en geeft meer veerweg.
4. Olie en zuigers
Dikkere olie of een zuiger met kleinere of minder gaatjes zorgt voor meer demping: de auto beweegt trager en landt rustiger. Dunnere olie of grotere gaatjes geven een snellere reactie. Pas steeds één ding tegelijk aan, zodat je weet wat het effect was.
5. Crawlers zijn anders
Bij crawlers wil je zoveel mogelijk veerweg en grip. Zachte veren en lange schokdempers laten de assen ver articuleren, zodat alle vier de wielen contact houden. Gebruik niet te veel voorspanning, anders tilt de auto zichzelf op en wordt hij instabiel op hellingen.
Schokdempers onderhouden
Schokolie verslijt, raakt vervuild en lekt na verloop van tijd. Lekkende of "lege" dempers merk je doordat de auto na een sprong nastuitert. We raden aan je dempers na elke 10 à 20 rijbeurten te controleren, en vaker als je veel in stof of modder rijdt.
Zo ververs je de olie
- Demonteer de schokdemper en verwijder de veer.
- Draai de dop los en giet de oude olie eruit. Maak alles schoon met een doekje.
- Controleer de O-ringen en de zuigerstang. Een gekraste stang of versleten O-ring zorgt voor lekken.
- Duw de zuiger helemaal naar beneden en vul de demper bijna tot de rand met verse olie.
- Beweeg de zuiger langzaam een paar keer op en neer en laat de demper enkele minuten rusten zodat de luchtbellen naar boven komen.
- Vul eventueel bij, plaats de dop of het membraan en draai hem vast. Overtollige olie loopt via het gaatje in de dop weg.
- Controleer of alle dempers even snel uitveren. Doe dat steeds per paar (voor links en rechts).
Gebruik voor het werk goed gereedschap, zoals een schokdempertang, zodat je de zuigerstang niet beschadigt.
Conclusie
Begin met de juiste rijhoogte, kies dan veren die bij het gewicht van je auto passen en stem de olie af op je terrein. Verander steeds één ding tegelijk en noteer wat je doet. Met regelmatig onderhoud blijven je dempers bovendien lang en consistent werken. Op zoek naar nieuwe dempers of onderdelen? Bekijk onze collectie schokdempers.